SonTurkHaber.com
close
up
Menu

Putin, Trump’tan sonra Çin liderine gidiyor

Ticaret Bakanı Ömer Bolat Erzurum da konuştu: Milli gelirde 1.4 trilyon doları da hep birlikte aşacağız Türkiye Ekonomisi Haberleri

Kilolu yolculardan 2 bilet parası alacaklar: Dev şirket yeni kavgayı başlattı Sözcü Gazetesi

Gazze Sağlık Bakanlığı: Kıtlık ilan edilmesinden bu yana hiçbir şey değişmedi, toplu ölümler bekliyoruz Ortadoğu Haberleri

Eksim Ventures’dan modüler nükleer reaktörler yatırımı

Icardi eski takım arkadaşı Aktürkoğlu’nun fotoğrafını paylaştı

Cihat Yaycı Türkiye nin gururu Çelik Kubbe nin nasıl çalıştığını adım adım anlattı: İstanbul u vursalar füze Ankara da düşer VİDEO İZLE

Letonya maçı galibiyet sonrası Alperen Şengün: Turnuvaya güzel başlangıç yaptık, bizim için çok önemliydi

Caterpillar, İsrail bankalarından parasını çekti Yaşar Süngü

Gaziantep haberleri Başkan Şahin, Kamil Ocak Millet Bahçesi ndeki çalışmalar hakkında bilgi aldı 27 Ağustos 2025

Elif Atayman cezaevine giden süreci anlattı: İlk kurban benim

Mesai bitimine dakikalar kala Aziz İhsan Aktaş tan Adliye ye sürpriz ziyaret

İşte Galatasaray ın muhtemel rakipleri! Futbol Haberleri

Akıllı telefonlar ruh sağlığını bozuyor Aktüel Haberleri

Galatasaray ın Şampiyonlar Ligi ndeki muhtemel rakipleri belli oldu

Antalya da soğuk hava deposu ve imalathanede yangın Antalya Haberleri

Aşkı bulduktan sonra evine kapanmıştı... Ünlü çifte dördüncü bebek geliyor... 44 yaşında bir kez daha hamile!

Faizci huzurlu sanayici kâbusta Ekonomi Haberleri

Bayrampaşalı vatandaşlardan Kocatepe’de 103 üncü yıl coşkusu

2026’da %11+7 2027’de % 5+4

Özbekler Tekkesi’nin kısa hikayesi Ömer Lekesiz

Özbekler Tekkesi’nin kısa hikayesi Ömer Lekesiz

SonTurkHaber.com, Yenisafak kaynağından alınan bilgilere dayanarak bilgi paylaşıyor.

Tekke nin “Tarikat mensuplarının oturup kalkmalarına, âyin icra etmelerine mahsus yere verilen ad…” olduğunu söyleyen Mehmet Zeki Pakalın , kelimenin Farsça’da dayanma, dayanacak yer anlamındaki takye den bozma olduğunu, kimi küçük farklarla zaviye, hankâh, dergâh, âsitâne kelimelerinin de tekke anlamına geldiğini belirterek, ilk tekkenin hicri II., miladi VIII. yüzyılda Filistin’in Remle beldesinde açıldığını bildirmiştir. (Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü, MEB, Ankara 1983) İlgili

Tekke

nin “Tarikat mensuplarının oturup kalkmalarına, âyin icra etmelerine mahsus yere verilen ad…” olduğunu söyleyen

Mehmet Zeki Pakalın

, kelimenin Farsça’da

dayanma, dayanacak yer

anlamındaki

takye

den bozma olduğunu, kimi küçük farklarla zaviye, hankâh, dergâh, âsitâne kelimelerinin de tekke anlamına geldiğini belirterek, ilk tekkenin hicri II., miladi VIII. yüzyılda Filistin’in Remle beldesinde açıldığını bildirmiştir. (Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü, MEB, Ankara 1983)

İlgili kayıtlarda Horasan ve Toharistan ile Türkistan Türklerinin Müslümanlaşmasında ve İslam esaslı yeni sosyal hayatın kurulmasında büyük katkılarından söz edilen tekkelerin, aynı işlevi Büyük Selçuklular devrinde Anadolu’nun, Osmanlılar devrinde ise Balkanlar’ın fethinde de sürdürdükleri; açılışlarında siyasi iktidarın (saltanatın) iznine tabi olmalarının ve ona itaat etmelerinin dışında bir şart söz konusu olmaksızın serbestlik içinde faaliyet gösterdikleri vurgulanmıştır.

Mustafa Kara

Hocamızın kaydına göre “1812’de tekke vakıflarını denetim altına alan Osmanlı Devleti, 1866’da şeyhülislâmlığa bağlı biçimde oluşturduğu Meclis-i Meşâyih’i tekkelerin yönetiminden sorumlu tutmuştur. 9 Şevval 1336 / 18 Temmuz 1918 tarihli Takvîm-i Vekâyi‘de yayımlanan Meclis-i Meşâyih Nizamnâmesi’yle İstanbul’daki tekkelerin idaresi Meclis-i Meşâyih’e, taşradakilerin idaresi müftülerin başkanlığında kurulacak Encümen-i Meşâyih’e verilmiştir. Tekkeleri resmî ve hususi şeklinde iki gruba ayıran bu nizamnâme ile asırlardır süregelen malî özerklikle birlikte idarî özerklik de sona ermiş, tekkeler merkezî bürokrasinin denetimine girmiştir.”

Yine Mustafa Kara Hocamızın tespitleriyle, tekkeler “bütün imkanlarıyla” Millî Mücadele’yi desteklemelerine, o günün yöneticilerinin onlarla bu yönde bir bağ kurmalarına, kimi şeyhlerin de ilk mecliste görev almalarına rağmen “30 Kasım 1341 / 1925 tarih ve 677 sayılı Tekke ve Zaviyelerle Türbelerin Seddine ve Türbedarlıklarla Birtakım Unvanların Men ve İlgasına Dair Kanun’la Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde (…) kapatılmıştır.” (TDV, İslam Ansiklopedisi).

Millî Mücadele’ye destek veren ya da vermeyen tekkeler ayrımına başvurulmaksızın yapılan bu uygulamanın tipik örneklerinden biri

Özbekler Tekkesi

’dir.

Özbekler Tekkesi, -web sitesindeki bilgilere göre- 1752-53 yıllarında Darbhâne Emîni ve Maraş Valisi

Abdullah Paşa

tarafından inşa ettirilmiş ve

Nakşibendî

tarikatına mensup Hacı Hâce lakabıyla tanınan

Şeyh Seyyid Abdullah Ekber Efendi’

ye tahsis edilmiştir. Başlangıçta vakıf kaydı olmaksızın faaliyet gösteren tekke, 1788 yılında tüccar

Hacı Halil Ağa

tarafından kurulan bir vakıf sayesinde hukuki bir kimlik kazanmıştır.

Vakfiyesine göre bu tekke, özellikle Semerkantlı Özbek dervişlerin ikametine tahsis edilmiş, 19. ve 20. yüzyıllarda Orta Asya’dan İstanbul’a gelen hacıların ve dervişlerin uğrak noktası olarak önemli bir rol üstlenmiş; özellikle Buhara, Semerkand, Kaşgar, Andican gibi şehirlerden gelen - çoğu Nakşibendî silsilesine mensup- derviş ve hacıların burada konakladığı bir mekan olmuş; tekke ayrıca vakıf olarak yalnızca mülk ve yapıları kapsayan gelir getirici unsurları içermemiş, faaliyetlerini hayır sahiplerinin desteğiyle de sürdürmüştür.

M. Baha Tanma

n’ın kaydına göre “Özbekler Tekkesi, Kurtuluş Savaşı tarihinde de önemli bir rol oynamıştır. (Postnîşini)

Şeyh Atâ Efendi

’nin İstanbul’da işgal kuvvetlerine karşı oluşturulan

Karakol Cemiyeti

’nin üyelerinden olması sebebiyle tekke bir müddet Kuvâ-yi Milliye mensuplarından yaralananlar için hastane olarak kullanılmış, ayrıca İstanbul’dan kaçırılan silâh ve cephanelerle Anadolu’ya gizlice geçmek isteyen, içlerinde İsmet İnönü, Adnan Adıvar, Halide Edip Adıvar, Ali Fuat Cebesoy’un babası İsmâil Fâzıl Paşa, Mehmed Âkif Ersoy ve Celâleddin Ârif Bey gibi önemli isimlerin bulunduğu kişilerin ilk durağı haline gelmiştir. (TDV, İslam Ansiklopedisi)

Yukarıda zikredilen kanun ile, Milli Mücadele’ye olan desteği gözetilmeksizin faaliyetlerine son verilen Özbekler Tekkesi, bunu devletle kendi arasında bir

kan davası

na dönüştürmek yerine -web sitesinde belirtildiği üzere- şeyh ailesi aracılığıyla işlevini yenileştirerek yani

kültürel bir hâfıza mekanı

na dönüşerek varlığını sürdürmüş; edebiyatçı, musikişinas ve mutasavvvıflar için bir buluşma noktası olmuştur. Haftalık toplantılarda Özbek pilavı ikram edilip ardından musiki meşkleri ve sohbetler düzenlenmiş;

Dede Süleyman Erguner, Alaeddin Yavaşca, Kâni Karaca, Nezih Uzel

ve

Niyazi Sayın

gibi isimler bu mahfillerde yer almıştır.

Tekkenin bu yönünü nasipse izleyen yazımızda

Özbekler Tekkesi Projesi

kapsamında iletelim inşallah.

Önemli haberleri ve güncellemeleri kaçırmamak için SonTurkHaber.com'ı takip edin.
seeGörüntülenme:103
embedKaynak:https://www.yenisafak.com
archiveBu haber kaynaktan arşivlenmiştir 17 Mayıs 2025 04:04 kaynağından arşivlendi
0 Yorum
Giriş yapın, yorum yapmak için...
Yayına ilk cevap veren siz olun...
topEn çok okunanlar
Şu anda en çok tartışılan olaylar

Putin, Trump’tan sonra Çin liderine gidiyor

27 Ağustos 2025 07:25see176

Ticaret Bakanı Ömer Bolat Erzurum da konuştu: Milli gelirde 1.4 trilyon doları da hep birlikte aşacağız Türkiye Ekonomisi Haberleri

28 Ağustos 2025 20:54see168

Kilolu yolculardan 2 bilet parası alacaklar: Dev şirket yeni kavgayı başlattı Sözcü Gazetesi

27 Ağustos 2025 12:54see167

Gazze Sağlık Bakanlığı: Kıtlık ilan edilmesinden bu yana hiçbir şey değişmedi, toplu ölümler bekliyoruz Ortadoğu Haberleri

27 Ağustos 2025 20:23see161

Eksim Ventures’dan modüler nükleer reaktörler yatırımı

27 Ağustos 2025 11:23see160

Icardi eski takım arkadaşı Aktürkoğlu’nun fotoğrafını paylaştı

28 Ağustos 2025 03:43see158

Cihat Yaycı Türkiye nin gururu Çelik Kubbe nin nasıl çalıştığını adım adım anlattı: İstanbul u vursalar füze Ankara da düşer VİDEO İZLE

28 Ağustos 2025 11:24see151

Letonya maçı galibiyet sonrası Alperen Şengün: Turnuvaya güzel başlangıç yaptık, bizim için çok önemliydi

27 Ağustos 2025 23:29see134

Caterpillar, İsrail bankalarından parasını çekti Yaşar Süngü

27 Ağustos 2025 04:08see134

Gaziantep haberleri Başkan Şahin, Kamil Ocak Millet Bahçesi ndeki çalışmalar hakkında bilgi aldı 27 Ağustos 2025

27 Ağustos 2025 17:35see121

Elif Atayman cezaevine giden süreci anlattı: İlk kurban benim

28 Ağustos 2025 01:25see117

Mesai bitimine dakikalar kala Aziz İhsan Aktaş tan Adliye ye sürpriz ziyaret

27 Ağustos 2025 19:49see116

İşte Galatasaray ın muhtemel rakipleri! Futbol Haberleri

28 Ağustos 2025 00:38see115

Akıllı telefonlar ruh sağlığını bozuyor Aktüel Haberleri

27 Ağustos 2025 04:06see114

Galatasaray ın Şampiyonlar Ligi ndeki muhtemel rakipleri belli oldu

28 Ağustos 2025 00:29see114

Antalya da soğuk hava deposu ve imalathanede yangın Antalya Haberleri

27 Ağustos 2025 08:30see114

Aşkı bulduktan sonra evine kapanmıştı... Ünlü çifte dördüncü bebek geliyor... 44 yaşında bir kez daha hamile!

28 Ağustos 2025 11:30see113

Faizci huzurlu sanayici kâbusta Ekonomi Haberleri

28 Ağustos 2025 04:08see111

Bayrampaşalı vatandaşlardan Kocatepe’de 103 üncü yıl coşkusu

28 Ağustos 2025 12:57see111

2026’da %11+7 2027’de % 5+4

27 Ağustos 2025 07:10see110
newsSon haberler
Günün en taze ve güncel olayları